Versturen
Digitale activa naar een dienst of platform sturen.
ONAFHANKELIJK · PRAKTISCH · VEILIGHEID EERST
Van je eerste wallet tot een bewuste transactie. Leer stap voor stap wat je ziet, wat je goedkeurt en hoe je de controle houdt.
28 hoofdstukken · 3 talen · 3 quizniveaus
WELCOME TO WEB3
Digitale activa en toepassingen brengen nieuwe mogelijkheden én verantwoordelijkheden. Deze onafhankelijke gids helpt je de basis begrijpen en veilig oefenen, zonder dat je een bepaald platform hoeft te gebruiken.
Na deze gids weet je:
Onthoud dit: “Iedere expert was ooit een beginner.” Neem je tijd. Begrijp elke stap. Dat is de veiligste manier om met Web3 te starten.
Omdat de financiële wereld verandert
Web3 is een verzamelnaam voor toepassingen die blockchains, digitale activa en wallets gebruiken. Een wallet laat je handelingen ondertekenen. Bij een self-custody wallet beheer je zelf de sleutels; dat brengt ook verantwoordelijkheid mee.
Je kunt dezelfde basiskennis bij verschillende wallets en toepassingen gebruiken. Controleer steeds wat een toepassing doet, welke risico’s je neemt en welke toestemming je geeft.
Digitale activa naar een dienst of platform sturen.
Uitbetalingen rechtstreeks in je eigen wallet ontvangen.
Zelf beslissen welke transactie je bevestigt.
Toegang krijgen tot een Web3-dienst via je wallet.
Jij beslist welke acties je goedkeurt.
Transacties zijn controleerbaar op de blockchain.
Minder tussenstappen kunnen transacties versnellen.
Web3 vormt de basis voor digitale financiële toepassingen.
Soms gebruik je de wallet alleen om te versturen of te ontvangen. Bij andere diensten moet je ook een transactie of smart contract goedkeuren.
Onthoud dit: “Web3 verandert niet wat je wilt bereiken.”Het verandert vooral hoe digitale transacties worden uitgevoerd.
Van bank tot wallet en terug
Je geld staat niet altijd op dezelfde plaats. Begrijp je de route, dan wordt de rest veel eenvoudiger.
Stap 1
Je stuurt geld van je bankrekening naar een betrouwbare crypto-exchange. Controleer dat beide accounts op dezelfde naam staan.
Stap 2
Een exchange is een digitaal wisselkantoor. Je kunt er bijvoorbeeld euro’s omzetten naar een stablecoin, zoals USDC of USDT. Welke munt beschikbaar of geschikt is, hangt af van je exchange, regio en de dienst die je gebruikt.
Zolang je stablecoin op de exchange staat, wordt die door de exchange beheerd.
Stap 3
Wanneer je een stablecoin naar je eigen wallet stuurt, komt die onder jouw eigen beheer. Vanaf dan ben je zelf verantwoordelijk voor de beveiliging.
Stap 4
Afhankelijk van de dienst stuur je digitale activa of gebruik je je wallet om een transactie goed te keuren.
Stap 5
Een uitbetaling kan opnieuw in je wallet terechtkomen. Jij beslist wat je daarna doet.
Een tokennaam alleen volstaat niet: controleer de uitgever en het contractadres op het gekozen netwerk. Native en bridged versies van een stablecoin kunnen verschillende risico’s hebben. Stablecoins kunnen hun koppeling verliezen.
Waarom gebruiken we vooral USDC in deze gids?
USDC en USDT zijn beide stablecoins die bedoeld zijn om ongeveer dezelfde waarde als de Amerikaanse dollar te behouden. Het zijn echter twee verschillende digitale munten.
Binnen de Europese Economische Ruimte gebruiken gereguleerde aanbieders vooral stablecoins die binnen de MiCA-regels kunnen worden aangeboden. Daarom blijft USDC in deze gids het belangrijkste voorbeeld.
Buiten Europa wordt USDT eveneens veel gebruikt. Welke stablecoin je kunt gebruiken, hangt af van je regio, exchange, wallet, blockchainnetwerk en de betrokken Web3-dienst.
Onthoud dit: “Je geld volgt niet altijd dezelfde weg.”Het kan zich verplaatsen tussen je bank, exchange, wallet en platform.
Jouw persoonlijke digitale sleutel
Een Web3-wallet geeft jou toegang tot digitale activa en Web3-diensten.
De sleutel is niet je huis. De sleutel geeft je toegang tot je huis.
Een wallet werkt op dezelfde manier. De wallet is niet de blockchain, maar geeft je toegang tot jouw digitale bezittingen en transacties op de blockchain.
Digitale activa op je wallet-adres ontvangen.
Digitale activa naar een ander adres sturen.
Zelf transacties controleren en bevestigen.
Je wallet met een Web3-dienst verbinden.
Nee. Een bank beheert je rekening. Met een Web3-wallet bepaal je zelf welke transacties je uitvoert en goedkeurt.
Nee. Soms bewaar je digitale activa via je wallet. Soms gebruik je de wallet alleen om iets te versturen, ontvangen of goed te keuren.
Onthoud dit: “Zie je wallet als jouw persoonlijke digitale sleutel tot Web3.”
Wallet-app versus blockchain
Je digitale activa zitten niet letterlijk in de app. De wallet geeft je toegang tot wat op de blockchain geregistreerd staat.
Toont informatie en geeft jou de mogelijkheid om transacties uit te voeren.
Registreert de digitale activa, adressen en transacties.
Nee. Dat hangt af van de dienst. Soms staan digitale activa rechtstreeks onder jouw beheer. Soms gebruik je de wallet alleen om te versturen, ontvangen, verbinden of goedkeuren.
Dat betekent niet automatisch dat je activa verdwenen zijn.
Onthoud dit: “Je wallet geeft je toegang tot wat op de blockchain geregistreerd staat.”
Een persoonlijke keuze
De meeste wallets doen in de basis hetzelfde. Kies vooral een wallet die je begrijpt en veilig leert gebruiken.
Een app op je smartphone of computer. Eenvoudig voor dagelijks gebruik.
Een apart toestel of kaartensysteem dat je digitale sleutels extra beveiligt.
UnstoppableOfficiële website
SafePalOfficiële website
MetaMaskOfficiële website
Trust WalletOfficiële website
TangemOfficiële website
Controleer altijd of jouw wallet, netwerk en gebruikte dienst met elkaar compatibel zijn. Download alleen via een officiële bron.
Onthoud dit: “De beste wallet is de wallet die jij begrijpt en veilig leert gebruiken.”
Verdieping voor Level 3
Een hardwarewallet houdt privésleutels buiten de gewone computeromgeving. Hij beoordeelt niet automatisch of elke toestemming in jouw belang is. Controleer de gegevens op het apparaat en de betekenis van het verzoek. Een geldig ondertekende schadelijke toestemming kan tokens blootstellen zonder dat iemand je herstelwoorden kent.
Bronnen en verdere uitleg: MetaMask: hardware & signatures
Start Level 3 →Neem rustig de tijd
De installatie is meestal eenvoudig. De beveiliging verdient de meeste aandacht.
Gebruik de officiële App Store, Google Play Store of website van de walletaanbieder. Klik niet zomaar op advertenties of links in berichten.
Kies Nieuwe wallet aanmaken. Gebruik Herstellen of Importeren alleen wanneer je al een wallet hebt en precies weet wat je doet.
Gebruik een sterke toegangscode, vingerafdruk, gezichtsherkenning en automatische vergrendeling.
Onthoud dit: “Download je wallet alleen via een officiële bron en beveilig ze onmiddellijk.”
De reservesleutel van je wallet
Met je herstelwoorden kun je je wallet opnieuw openen op een ander toestel.
Je gebruikt ze wanneer je telefoon stukgaat, verloren raakt, wordt vervangen of wanneer je de wallet opnieuw moet installeren.
Wie je herstelwoorden bezit, kan mogelijk toegang krijgen tot je wallet.
Ga ervan uit dat je wallet niet langer veilig is. Maak zo snel mogelijk een nieuwe wallet aan en verplaats je digitale activa naar het nieuwe wallet-adres.
Onthoud dit: “Deel je herstelwoorden met niemand. Nooit.”
Verdieping voor Level 3
Een 2-uit-3-multisig vereist twee verschillende bevoegde sleutels. Dat helpt alleen voldoende wanneer die sleutels niet allemaal dezelfde kwetsbaarheid delen. Scheiding van apparaten, opslag en waar passend beheerders verkleint de kans dat één incident het volledige vereiste aantal sleutels raakt.
Bronnen en verdere uitleg: Ethereum: smart contract security
Start Level 3 →Openbaar om te ontvangen
Een wallet-adres kun je vergelijken met een bankrekeningnummer.
JA
Je mag je wallet-adres delen wanneer iemand digitale activa naar jou wil sturen. Je herstelwoorden blijven altijd geheim.
Voorbeeld
0x1234A9cB…7eF2ABCDKopieer altijd. Typ nooit handmatig over.Gebruik de kopieerknop of QR-code.
Vergelijk de eerste en laatste tekens.
Adres en netwerk moeten bij elkaar passen.
Vergelijk het volledige adres met een vertrouwde bron. Neem geen adres over uit alleen de recente transactiegeschiedenis: address poisoning kan een sterk gelijkend adres tonen. Stop als je de bestemming niet kunt verifiëren.
Onthoud dit: “Je wallet-adres is openbaar. Je herstelwoorden zijn geheim.”
Verdieping voor Level 3
Bij address poisoning brengt een aanvaller een gelijkend adres in je transactiegeschiedenis, bijvoorbeeld via een kleine of nulwaarde-transfer. Begin- en eindtekens zijn geen bewijs van identiteit. Vergelijk het volledige ontvangstadres met een betrouwbare bron; kopieer niet blind uit de geschiedenis.
Bronnen en verdere uitleg: MetaMask: address poisoning
Start Level 3 →De juiste route voor je transactie
Stablecoins zoals USDC en USDT kunnen op verschillende blockchainnetwerken bestaan.
Zie het netwerk als de route waarlangs je digitale pakketje wordt verzonden.
Het netwerk van de verzender en ontvanger moet hetzelfde zijn. Gebruik je het verkeerde netwerk, dan kunnen je activa moeilijk of soms helemaal niet terug te halen zijn.
Controleer niet alleen het netwerk, maar ook de exacte munt. USDC op BNB Smart Chain is bijvoorbeeld niet hetzelfde als USDT op BNB Smart Chain.
Bij twijfel verstuur je eerst een klein testbedrag.
Onthoud dit: “Adres én netwerk moeten correct zijn.”
Wanneer token of netwerk niet klopt
Heb je wel crypto, maar niet de juiste token of niet op het juiste netwerk? Dan kom je vaak uit bij een swap of bridge.
Bij een swap wissel je de ene token om voor een andere. Voorbeeld: je hebt USDT op BNB Smart Chain en hebt USDC op BNB Smart Chain nodig. Dan kun je, wanneer er een geschikte route beschikbaar is, USDT naar USDC swappen. De token verandert, het netwerk blijft hetzelfde.
Bij een bridge verplaats je activa van het ene blockchainnetwerk naar een ander. Voorbeeld: je hebt USDC op Ethereum en hebt USDC op BNB Smart Chain nodig. Dan heb je een ondersteunde cross-chain route nodig.
MetaMask kan cross-chain verplaatsingen tegenwoordig ook via dezelfde Swap-flow aanbieden. Controleer daarom altijd zowel de vertrekkende als de ontvangende token én het netwerk.
Heb je USDC op het juiste netwerk? Dan is geen swap of bridge nodig.
Heb je USDC op BNB nodig? Dan kun je USDT naar USDC swappen wanneer de route beschikbaar is.
Heb je USDC op BNB nodig? Gebruik dan een ondersteunde bridge/cross-chain route. Alleen van netwerk wisselen in MetaMask verplaatst je tokens niet.
Kun je meteen de juiste token op het juiste netwerk kopen, dan vermijd je een extra swap of bridge.
Een Approve kan een aparte smart-contracttoestemming zijn vóór de eigenlijke swap of bridge. Lees iedere bevestiging afzonderlijk. Werk je op BNB Smart Chain, dan heb je BNB nodig wanneer de handeling een gas fee vereist.
Veel EVM-netwerken gebruiken adressen die er hetzelfde uitzien. Dat betekent niet dat je tokens automatisch op een ander netwerk terechtkomen. Kies altijd een route die de bron-token, het bronnetwerk, de doel-token en het doelnetwerk ondersteunt.
Een bridge gebruikt extra infrastructuur of smart contracts. Controleer de provider, tokenvariant, ontvangend netwerk, route, wachttijd en totale kosten. Wisselen van netwerk in je wallet verplaatst geen tokens.
Onthoud dit: “Verandert de token? Denk aan swap. Verandert het netwerk? Denk aan bridge.”Controleer altijd de exacte token, het netwerk, de approval en de kosten vóór je bevestigt.
Verdieping voor Level 3
Een native token en een gebridgede vertegenwoordiging kunnen verschillende contracten en risico’s hebben. Sommige bridges bewaren de oorspronkelijke token en geven een vertegenwoordiging uit; andere routes verbranden en minten native tokens. Controleer de concrete route, dekking, tokenvariant en mogelijkheden om terug te wisselen.
Price impact is het prijseffect van je eigen order in de beschikbare liquiditeit. Slippage is het verschil tussen de aangeboden en uitgevoerde uitkomst. Een lage slippage-instelling maakt een slechte offerte niet gunstig. Beoordeel prijsimpact, minimumontvangst, liquiditeit en kosten afzonderlijk.
Bij een toegestane daling van 1% tegenover 1.000 tokens is de ondergrens 1.000 × 0,99 = 990 tokens. De daadwerkelijke ontvangst kan hoger zijn. Een correct afgedwongen minimum voorkomt uitvoering onder die grens, maar garandeert niet dat de transactie slaagt. Controleer altijd het expliciete minimum in je wallet.
Slippage verhogen verhelpt niet elke fout. Het vergroot de prijsverslechtering die je accepteert. Bij een sandwichaanval plaatst een aanvaller transacties vóór en na jouw swap om te profiteren van de prijsbeweging. Controleer eerst de foutoorzaak, liquiditeit en route; beoordeel waar beschikbaar bescherming tegen MEV (waarde onttrokken via transactievolgorde).
Een stablecoin streeft een bepaalde waarde na; de marktprijs kan daarvan afwijken (depeg). Onderzoek dekking, liquiditeit, uitgever en inwisselvoorwaarden. Direct inwisselen kan toegangseisen of beperkingen hebben. Een koers onder de doelwaarde is geen gegarandeerde winstkans: herstel en daadwerkelijke inwisseling zijn onzeker.
Bronnen en verdere uitleg: Uniswap: price impact · Ethereum: MEV · Circle: bridged USDC
Start Level 3 →Een stablecoin opnemen van een exchange
Volg elke stap rustig en controleer het netwerk vóór je bevestigt.
Kopieer het wallet-adres waarop je de vereiste stablecoin wilt ontvangen.
Kies Opnemen of Withdraw.
Kies exact dezelfde munt en hetzelfde netwerk als de ontvangende wallet of dienst.
Wallet-adres, munt, netwerk en bedrag.
Nadat het netwerk de transactie heeft verwerkt, verschijnt de stablecoin in je wallet.
Verstuur eerst een klein testbedrag. Controleer of het aankomt voordat je de rest verstuurt.
Onthoud dit: “Controleer altijd eerst het wallet-adres en het netwerk.”
Connect Wallet
Door te verbinden kan de website je wallet-adres herkennen en acties aan je wallet voorleggen.
De dienst kan je wallet-adres herkennen. Alleen verbinden verstuurt niet automatisch digitale activa.
Voor andere acties kan een aparte handtekening, goedkeuring of transactie nodig zijn.
Bevestig alleen acties die je begrijpt en zelf wilt uitvoeren. Bij twijfel: niet bevestigen.
Onthoud dit: “Verbinden is niet hetzelfde als betalen. Lees iedere afzonderlijke goedkeuring zorgvuldig.”
TRANSACTION CHECK
Een token versturen en een smart contract gebruiken zijn verschillende handelingen. Controleer eerst welk type actie je gaat uitvoeren.
Wil je tokens naar een adres sturen, een swap uitvoeren of een contract gebruiken? Controleer de officiële bestemming en wat de handeling precies doet.
Controleer token én contractadres, netwerk, ontvangstadres, bedrag en kosten. Bij een nieuw adres: pas na verificatie een klein testbedrag, daarna het restant.
Een gewone tokenoverdracht vraagt normaal geen token approval. Vraagt een contract wel een approval, controleer de spender en beperk de allowance tot wat je nodig hebt.
Onderteken alleen de bedoelde handeling. Controleer de TXID op de juiste block explorer en ga na of het verwachte resultaat is bereikt.
Een bevestigde transactie is doorgaans definitief. Een geslaagde approval bewijst nog niet dat de eigenlijke handeling is uitgevoerd. Een mislukte transactie kan wel gas kosten.
Stop bij een onverwacht adres, netwerk of verzoek. Meer bevestigingen betekenen niet dat een handeling veiliger is.
Verdieping voor Level 3
Een simulatie berekent verwachte gevolgen onder bepaalde omstandigheden; veiligheidsmeldingen kunnen bekende risico’s herkennen. Geen waarschuwing is geen garantie. Detectie kan onvolledig zijn en de blockchainstatus kan vóór uitvoering veranderen. Blijf doel, adres, contract, bedrag en toestemmingen zelf controleren.
Bronnen en verdere uitleg: MetaMask: security alerts
Start Level 3 →Rechtstreeks naar je eigen wallet
Een betaling of overdracht kan rechtstreeks op je wallet-adres aankomen. Ontvangen vraagt normaal geen approval of betaling om tokens vrij te geven.
Het juiste ontvangstadres.
Het netwerk waarop de munt wordt verstuurd.
De uitbetaalde stablecoin, bijvoorbeeld USDC of USDT, moet op het juiste netwerk zichtbaar zijn.
Dat betekent niet automatisch dat er iets fout is.
Onthoud dit: “Controleer eerst het netwerk, wallet-adres en de status op de blockchain.”
Controleer wat er werkelijk gebeurde
Zie je een betaling of uitbetaling niet meteen? Met de transaction hash controleer je de status rechtstreeks op de blockchain.
De transaction hash, ook TXID of Txn Hash genoemd, is de unieke identificatiecode van een blockchaintransactie.
Voorbeeld: 0x9abc...bddfb
Je vindt deze code meestal bij de transactiegeschiedenis van je wallet, exchange of platform.
Open de betrokken transactie en kopieer de transaction hash.
Gebruik de block explorer van exact hetzelfde netwerk.
Plak de TXID in de zoekbalk van de explorer.
Status, verzender, ontvanger, token, bedrag en netwerk moeten kloppen.
Wacht en controleer opnieuw. Verstuur niet blind opnieuw dezelfde transactie.
De transactie is verwerkt. Zie je de token niet, controleer dan netwerk en tokenweergave.
De overdracht is niet voltooid. Onderzoek de oorzaak voordat je opnieuw probeert.
Onthoud dit: “Je wallet-app kan later verversen. De block explorer toont de status op de blockchain.”
Verdieping voor Level 3
Een cross-chain overdracht kan meerdere stappen hebben, met aparte bevestigingen, verwerking en soms een claim. Success op het vertreknetwerk bewijst niet dat de ontvangst voltooid is. Controleer bridge-status, beide explorers, het juiste ontvangstadres en de tokenvariant voordat je opnieuw verstuurt.
Bronnen en verdere uitleg: Ethereum: bridges
Start Level 3 →Een stablecoin terugsturen om te verkopen
Kopieer altijd het stortingsadres van de exchange en kies exact hetzelfde netwerk.
Kies Storten of Deposit.
Kies exact dezelfde munt en hetzelfde netwerk als in je wallet en kopieer het stortingsadres.
Kies Versturen en plak het adres.
Adres, netwerk, bedrag en netwerkkosten.
Je wallet heeft meestal een kleine hoeveelheid van de netwerkmunt nodig, bijvoorbeeld BNB of ETH, om de gas fees te betalen.
Onthoud dit: “Het netwerk op de exchange en in je wallet moet exact hetzelfde zijn.”
Terug naar traditioneel geld
Staat je stablecoin op de exchange? Dan kun je die, wanneer de exchange dit ondersteunt, verkopen en het bedrag laten uitbetalen.
Zet de stablecoin om naar euro’s of een andere beschikbare valuta.
Selecteer je bankrekening en voer het bedrag in.
Controleer de naam, bankgegevens en kosten.
De verwerkingstijd verschilt per exchange en bank. Controleer dat je exchange-account en bankrekening op dezelfde naam staan.
Onthoud dit: “Controleer altijd de naam, bankgegevens en kosten voordat je bevestigt.”
Vertrouwen en tijdsdruk zijn wapens
Oplichters doen zich soms voor als support, een leider of een bekend bedrijf.
Klik nergens op en keur niets goed. Gebruik alleen officiële websites, apps en supportkanalen.
Onthoud dit: “Echte support vraagt nooit om je herstelwoorden.”
Toestemming geven aan een actie
Een goedkeuring kan belangrijke toestemming geven. Lees daarom altijd wat je bevestigt.
De website ziet je publieke adres en kan verzoeken sturen. Dit geeft op zichzelf geen toestemming om tokens uit te geven.
Je geeft een specifiek contract (de spender) toestemming om een bepaalde token tot een allowance te gebruiken.
Je ondertekent een bericht. Ook een handtekening buiten de blockchain kan rechten geven, bijvoorbeeld via een permit. Lees het verzoek; een handtekening zonder gas is niet vanzelf veilig.
Je ondertekent een blockchainhandeling, zoals een overdracht, swap of contractactie. Controleer netwerk, bestemming, bedrag en kosten.
De allowance is het maximum dat de spender van de betreffende token mag gebruiken. Een unlimited allowance kan ook later ontvangen tokens blootstellen. Kies waar mogelijk een beperkt bedrag en trek ongewenste toestemming in. Dat verbreekt geen andere approvals en maakt eerdere transacties niet ongedaan.
Meer uitleg over approvals ↗Verbinding maken met een dienst
Een stablecoin gebruiken voor een transactie
Een bedrag versturen
Een smart contract activeren
Een goedkeuring is niet hetzelfde als herstelwoorden delen, maar kan wel toegang tot een specifieke token of actie geven.
Onthoud dit: “Lees altijd wat je goedkeurt. Twijfel je? Annuleer en controleer eerst.”
Verdieping voor Level 3
Een off-chain handtekening kan een tokenmachtiging (permit) vastleggen. Een andere partij kan die later on-chain indienen, binnen de voorwaarden. Controleer domein, netwerk, token, spender (de partij die toestemming krijgt), bedrag en vervaldatum. Geen gasfee betekent niet dat er geen financiële gevolgen zijn.
Bij ERC-721 geldt setApprovalForAll voor een operator binnen één collectiecontract. De toestemming is ruimer dan toestemming voor één token-ID: zij omvat ook later verkregen NFT’s binnen dat contract zolang ze actief blijft. Ze geldt niet automatisch voor andere collecties. Controleer de operator en de reikwijdte.
Een audit beoordeelt een bepaalde scope en versie op een bepaald moment; het is geen veiligheidsgarantie. Bij upgradebare contracten kunnen bevoegde partijen de werking wijzigen. Controleer de huidige implementatie, openstaande bevindingen, beheerrechten en eventuele wachttijd voor upgrades.
Een oracle levert externe gegevens, zoals marktprijzen, aan smart contracts. Correcte contractcode kan met verkeerde invoer toch verkeerde uitkomsten geven. Onderzoek de prijsbron, actualiteit, manipulatiebestendigheid en noodmaatregelen. Een betrouwbare berekening vereist ook betrouwbare gegevens.
Bronnen en verdere uitleg: ERC-721 · Ethereum: smart contract security
Start Level 3 →Na gebruik je toegang opruimen
Een wallet loskoppelen en een token approval intrekken zijn twee verschillende handelingen.
De website ziet je wallet niet meer als actief verbonden. Bestaande token approvals kunnen echter blijven bestaan.
Je beëindigt de on-chain toestemming waarmee een smart contract een specifieke token mocht gebruiken.
Approval checker
Gebruik uitsluitend het officiële domein. Verbind je wallet, kies het juiste netwerk, controleer de approvals en trek alleen ongewenste toegang in.
Revoke.cash is preventief. Het kan gestolen activa niet terughalen.
Onthoud dit: “Loskoppelen stopt de verbinding. Revoken beëindigt de token approval.”
Handel snel, maar niet gehaast
Het juiste antwoord hangt af van wat mogelijk is blootgesteld: een approval, je toestel of je herstelwoorden.
Bevestig niets meer, verbreek de verbinding, controleer approvals en trek verdachte toestemming in.
Beschouw de wallet als gecompromitteerd. Maak een volledig nieuwe wallet en stop daarna met het gebruik van de oude herstelzin.
Stuur dan niet zomaar extra gas tokens naar dezelfde wallet. Er kan een automatische sweeper actief zijn. Stop, verzamel de gegevens en vraag gespecialiseerde hulp voordat je verder handelt.
Onthoud dit: “Zijn je herstelwoorden blootgesteld, dan is alleen een volledig nieuwe wallet veilig.”
Haast veroorzaakt fouten
De meeste fouten zijn te voorkomen met één extra controle.
Onthoud dit: “Haast en Web3 zijn geen goede combinatie.”
Bewaar deze lijst
Rustig controleren is altijd sneller dan een fout herstellen.
Onthoud dit: “Rustig controleren is altijd sneller dan een fout herstellen.”
Bewaar dit op je telefoon
Open deze checklist vóór je een belangrijke transactie bevestigt.

Onthoud dit: “Dertig seconden controleren kan een onherstelbare fout voorkomen.”
Klik op een vraag
Je hoeft niet alles te onthouden. Zoek het rustig opnieuw op wanneer je twijfelt.
Nee. Je wallet-adres mag je delen om digitale activa te ontvangen. Houd er wel rekening mee dat transacties op openbare blockchains zichtbaar kunnen zijn.
Met je herstelwoorden kun je je wallet opnieuw openen op een ander toestel.
Controleer of je de juiste munt hebt geselecteerd, of je op het juiste netwerk kijkt, of de token zichtbaar is toegevoegd en of de transactie al verwerkt is.
Meestal niet. Een bevestigde blockchaintransactie is doorgaans definitief.
Die munt wordt gebruikt om de netwerkkosten of gas fees te betalen.
Bevestig niets. Controleer eerst of vraag hulp via een officieel kanaal.
Nee. USDC en USDT zijn verschillende tokens. Gebruik altijd exact de munt en het netwerk die door de ontvangende wallet, exchange of dienst worden gevraagd.
Onthoud dit: “Stop bij twijfel.”Controleren vóór je bevestigt is altijd de veiligste keuze.
Snel iets opzoeken
Typ een woord of blader door de begrippen.
Een digitaal netwerk waarop transacties worden geregistreerd.
Jouw persoonlijke toegang tot digitale activa en Web3-diensten.
Het adres dat je gebruikt om digitale activa te ontvangen.
De geheime woorden waarmee je je wallet opnieuw kunt openen.
Een platform waar je digitale activa kunt kopen, verkopen of omwisselen.
Een digitale munt die bedoeld is om een relatief stabiele waarde te behouden, vaak gekoppeld aan een traditionele valuta zoals de Amerikaanse dollar.
Een stablecoin die is gekoppeld aan de Amerikaanse dollar en die binnen de Europese Economische Ruimte onder een MiCA-uitgiftestructuur beschikbaar is.
Een wereldwijd veelgebruikte stablecoin die is gekoppeld aan de Amerikaanse dollar. De beschikbaarheid en ondersteuning kunnen verschillen per regio, exchange en dienst.
De blockchain waarop een transactie wordt uitgevoerd.
De vergoeding die nodig is om een transactie te verwerken. Ook wel gas fees genoemd.
Een digitaal actief dat op een blockchainnetwerk bestaat.
Een digitaal programma dat automatisch bepaalde handelingen uitvoert.
Toestemming die je via je wallet geeft voor een specifieke actie.
De functie waarmee je je wallet met een Web3-dienst verbindt.
Het versturen, ontvangen of goedkeuren van digitale activa.
Een token omwisselen voor een andere token. Bij een gewone swap blijft het blockchainnetwerk hetzelfde.
Een methode om activa van het ene blockchainnetwerk naar een ander netwerk te verplaatsen.
Een website waarmee je transacties, adressen en smart contracts op een blockchain kunt controleren.
De unieke identificatiecode waarmee je een blockchaintransactie kunt opzoeken.
Het on-chain intrekken van een eerder gegeven token approval.
Het maximale tokenbedrag dat een specifiek contract namens jouw adres mag gebruiken. Een allowance kan blijven bestaan nadat je de websiteverbinding hebt verbroken.
Een off-chain handtekening kan een tokenmachtiging (permit) vastleggen. Een andere partij kan die later on-chain indienen, binnen de voorwaarden. Controleer domein, netwerk, token, spender (de partij die toestemming krijgt), bedrag en vervaldatum. Geen gasfee betekent niet dat er geen financiële gevolgen zijn.
Open het hoofdstuk →Een hardwarewallet houdt privésleutels buiten de gewone computeromgeving. Hij beoordeelt niet automatisch of elke toestemming in jouw belang is. Controleer de gegevens op het apparaat en de betekenis van het verzoek. Een geldig ondertekende schadelijke toestemming kan tokens blootstellen zonder dat iemand je herstelwoorden kent.
Open het hoofdstuk →Bij address poisoning brengt een aanvaller een gelijkend adres in je transactiegeschiedenis, bijvoorbeeld via een kleine of nulwaarde-transfer. Begin- en eindtekens zijn geen bewijs van identiteit. Vergelijk het volledige ontvangstadres met een betrouwbare bron; kopieer niet blind uit de geschiedenis.
Open het hoofdstuk →Bij ERC-721 geldt setApprovalForAll voor een operator binnen één collectiecontract. De toestemming is ruimer dan toestemming voor één token-ID: zij omvat ook later verkregen NFT’s binnen dat contract zolang ze actief blijft. Ze geldt niet automatisch voor andere collecties. Controleer de operator en de reikwijdte.
Open het hoofdstuk →Een audit beoordeelt een bepaalde scope en versie op een bepaald moment; het is geen veiligheidsgarantie. Bij upgradebare contracten kunnen bevoegde partijen de werking wijzigen. Controleer de huidige implementatie, openstaande bevindingen, beheerrechten en eventuele wachttijd voor upgrades.
Open het hoofdstuk →Een 2-uit-3-multisig vereist twee verschillende bevoegde sleutels. Dat helpt alleen voldoende wanneer die sleutels niet allemaal dezelfde kwetsbaarheid delen. Scheiding van apparaten, opslag en waar passend beheerders verkleint de kans dat één incident het volledige vereiste aantal sleutels raakt.
Open het hoofdstuk →Een native token en een gebridgede vertegenwoordiging kunnen verschillende contracten en risico’s hebben. Sommige bridges bewaren de oorspronkelijke token en geven een vertegenwoordiging uit; andere routes verbranden en minten native tokens. Controleer de concrete route, dekking, tokenvariant en mogelijkheden om terug te wisselen.
Open het hoofdstuk →Een cross-chain overdracht kan meerdere stappen hebben, met aparte bevestigingen, verwerking en soms een claim. Success op het vertreknetwerk bewijst niet dat de ontvangst voltooid is. Controleer bridge-status, beide explorers, het juiste ontvangstadres en de tokenvariant voordat je opnieuw verstuurt.
Open het hoofdstuk →Price impact is het prijseffect van je eigen order in de beschikbare liquiditeit. Slippage is het verschil tussen de aangeboden en uitgevoerde uitkomst. Een lage slippage-instelling maakt een slechte offerte niet gunstig. Beoordeel prijsimpact, minimumontvangst, liquiditeit en kosten afzonderlijk.
Open het hoofdstuk →Bij een toegestane daling van 1% tegenover 1.000 tokens is de ondergrens 1.000 × 0,99 = 990 tokens. De daadwerkelijke ontvangst kan hoger zijn. Een correct afgedwongen minimum voorkomt uitvoering onder die grens, maar garandeert niet dat de transactie slaagt. Controleer altijd het expliciete minimum in je wallet.
Open het hoofdstuk →Slippage verhogen verhelpt niet elke fout. Het vergroot de prijsverslechtering die je accepteert. Bij een sandwichaanval plaatst een aanvaller transacties vóór en na jouw swap om te profiteren van de prijsbeweging. Controleer eerst de foutoorzaak, liquiditeit en route; beoordeel waar beschikbaar bescherming tegen MEV (waarde onttrokken via transactievolgorde).
Open het hoofdstuk →Impermanent loss vergelijkt een poolpositie met het afzonderlijk bewaren van dezelfde oorspronkelijke tokens. Een positie kan stijgen in euro’s en toch achterblijven. In dit voorbeeld: €2.200 − €2.000 = €200 stijging, maar €2.200 − €2.500 = −€300 tegenover bewaren. Vergoedingen kunnen dit verschil deels of geheel compenseren, maar niet gegarandeerd.
Open het hoofdstuk →De health factor vergelijkt gewogen onderpand met schuld. Aanvankelijk: €10.000 × 0,8 ÷ €6.000 = 1,33. Bij €7.500 is dit €7.500 × 0,8 ÷ €6.000 = 1. In protocollen zoals Aave wordt een positie onder 1 vatbaar voor liquidatie. Koersbewegingen, oplopende schuld en gewijzigde parameters kunnen de buffer verkleinen; regels verschillen per protocol.
Open het hoofdstuk →Een oracle levert externe gegevens, zoals marktprijzen, aan smart contracts. Correcte contractcode kan met verkeerde invoer toch verkeerde uitkomsten geven. Onderzoek de prijsbron, actualiteit, manipulatiebestendigheid en noodmaatregelen. Een betrouwbare berekening vereist ook betrouwbare gegevens.
Open het hoofdstuk →APY is een jaarlijks percentage waarin samengestelde groei wordt verondersteld; de getoonde waarde kan variabel zijn. Beloningen in een token zijn niet gelijk aan gegarandeerde euro-opbrengsten. Onderzoek waar inkomsten vandaan komen, hoe lang beloningen lopen, of ze verkoopbaar zijn en welke kosten of blokkering gelden.
Open het hoofdstuk →Een token unlock maakt eerder geblokkeerde tokens beschikbaar. Als alle 5 miljoen aan 10 miljoen circulerende tokens worden toegevoegd, stijgt die circulerende hoeveelheid met 50%. Dat is geen voorspelling van een koersdaling van 50%: verkoopgedrag, vraag en liquiditeit tellen mee. Een unlock is ook niet noodzakelijk nieuwe tokencreatie.
Open het hoofdstuk →Een stablecoin streeft een bepaalde waarde na; de marktprijs kan daarvan afwijken (depeg). Onderzoek dekking, liquiditeit, uitgever en inwisselvoorwaarden. Direct inwisselen kan toegangseisen of beperkingen hebben. Een koers onder de doelwaarde is geen gegarandeerde winstkans: herstel en daadwerkelijke inwisseling zijn onzeker.
Open het hoofdstuk →Spreiding over meerdere namen is niet automatisch spreiding van onderliggende risico’s. Platforms kunnen dezelfde bridge, stablecoin, oracle of contractbibliotheek gebruiken. Eén probleem kan daardoor meerdere posities tegelijk raken. Breng gedeelde afhankelijkheden in kaart naast het bedrag per platform.
Open het hoofdstuk →Een simulatie berekent verwachte gevolgen onder bepaalde omstandigheden; veiligheidsmeldingen kunnen bekende risico’s herkennen. Geen waarschuwing is geen garantie. Detectie kan onvolledig zijn en de blockchainstatus kan vóór uitvoering veranderen. Blijf doel, adres, contract, bedrag en toestemmingen zelf controleren.
Open het hoofdstuk →Eindwaarde = aantal tokens × prijs: 1.200 × €0,70 = €840. Rendement = (€840 − €1.000) ÷ €1.000 = −16%. Tokenaantal en koers werken vermenigvuldigend: 1,20 × 0,70 = 0,84. Meer tokens betekent dus niet automatisch meer koopkracht. Kosten kunnen het nettoresultaat verder verlagen.
Open het hoofdstuk →Geen begrip gevonden.
Onthoud dit: “Je hoeft niet alle woorden uit het hoofd te kennen.”
Je hebt de basis geleerd
Gebruik deze gids wanneer je twijfelt en controleer iedere stap rustig.
Test je kennis én je toepassing
Level 1 test wat je weet. Level 2 test wat je ermee doet.
Start met de basis of ga naar 20 praktijksituaties rond wallets, tokens, netwerken, gas, smart contracts, approvals en revoke.
Je hebt een sterke basis. Met Level 3 leer je ook afhankelijkheden, financiële gevolgen en grenzen van veiligheidsmiddelen beoordelen.
Onthoud dit: “Web3 hoeft niet moeilijk te zijn.”Rustig werken, goed controleren en veilig handelen maken het verschil.
LEVEL 3
Lees de verdiepingsblokken in deze hoofdstukken. Hieronder vind je de extra uitleg over DeFi en rendement.
Verdieping voor Level 3
Impermanent loss vergelijkt een poolpositie met het afzonderlijk bewaren van dezelfde oorspronkelijke tokens. Een positie kan stijgen in euro’s en toch achterblijven. In dit voorbeeld: €2.200 − €2.000 = €200 stijging, maar €2.200 − €2.500 = −€300 tegenover bewaren. Vergoedingen kunnen dit verschil deels of geheel compenseren, maar niet gegarandeerd.
De health factor vergelijkt gewogen onderpand met schuld. Aanvankelijk: €10.000 × 0,8 ÷ €6.000 = 1,33. Bij €7.500 is dit €7.500 × 0,8 ÷ €6.000 = 1. In protocollen zoals Aave wordt een positie onder 1 vatbaar voor liquidatie. Koersbewegingen, oplopende schuld en gewijzigde parameters kunnen de buffer verkleinen; regels verschillen per protocol.
APY is een jaarlijks percentage waarin samengestelde groei wordt verondersteld; de getoonde waarde kan variabel zijn. Beloningen in een token zijn niet gelijk aan gegarandeerde euro-opbrengsten. Onderzoek waar inkomsten vandaan komen, hoe lang beloningen lopen, of ze verkoopbaar zijn en welke kosten of blokkering gelden.
Een token unlock maakt eerder geblokkeerde tokens beschikbaar. Als alle 5 miljoen aan 10 miljoen circulerende tokens worden toegevoegd, stijgt die circulerende hoeveelheid met 50%. Dat is geen voorspelling van een koersdaling van 50%: verkoopgedrag, vraag en liquiditeit tellen mee. Een unlock is ook niet noodzakelijk nieuwe tokencreatie.
Spreiding over meerdere namen is niet automatisch spreiding van onderliggende risico’s. Platforms kunnen dezelfde bridge, stablecoin, oracle of contractbibliotheek gebruiken. Eén probleem kan daardoor meerdere posities tegelijk raken. Breng gedeelde afhankelijkheden in kaart naast het bedrag per platform.
Eindwaarde = aantal tokens × prijs: 1.200 × €0,70 = €840. Rendement = (€840 − €1.000) ÷ €1.000 = −16%. Tokenaantal en koers werken vermenigvuldigend: 1,20 × 0,70 = 0,84. Meer tokens betekent dus niet automatisch meer koopkracht. Kosten kunnen het nettoresultaat verder verlagen.
Bronnen en verdere uitleg: Uniswap: liquidity provider returns · Aave: liquidation
Start Level 3 →Web3 verandert snel. Deze datum helpt je controleren hoe actueel de gids is.